اقتصاد نفتی؛تورم دولتی

سلام زياد هست اما حتما بخونيد از انتخاب ور داشتم
رئيس‌جمهور روز جمعه در جمع علما و روحانيون خراسان رضوي گفت: دشمنان در محاسبات خود به درستي ارزيابي کرده بودند که با اعمال اين فشارها کشور دچار تورم 60 – 70 درصدي شده و متلاشي مي‌شود، اما دولتمردان براي اينکه چنين اتفاقي صورت نگيرد تلاش و مجاهدت شبانه‌روزي داشتند و امروز به فضل الهي به رغم همه فشارها، دستاوردهاي بزرگي داشتيم و ان شاءالله معضل گراني نيز به زودي سر و سامان خواهد گرفت.»

اگر بخواهم به سرعت پاراگراف بالا را معني کنم، مي نويسم اگر سال گذشته نرخ تورم 18 درصدي را تجربه کرديم، اقدامات دشمنان عمده دليل آن بوده و تلاش و مجاهدت مستخدمين دولت موجب شده اين رقم به 60-70 درصد نرسد.

اما اگر آرام همين يک پاراگراف را دوباره با ديدي اقتصادي-سياسي بخوانيم چند موضوع يا آنطور که نوشتم معني ديگر را مي توان از دل ان بيرون کشيد؛

••• دشمنان در محاسبات خود درست ارزيابي کرده اند. اگر چنين است چرا تا ديروز به مردم گفته مي شد دشمن از يک ارزيابي ساده و شناخت ما عاجز است؟
••• اعمال فشار دشمنان به هر طريقي بر روند زندگي مردم موثر است. با اين حساب نبايد به مردم گفته شود که تحريم ها تنها کاغذ پاره هايي هستند که هيچ اثري ندارند. ساده تر آنکه اگر امروز مردم کشور ما روزگاري سخت تر از سال هاي پيش از دولت نهم را مي گذرانند، عمده دليل آن فشارهاي خارجي غرب با ترفندهاي مختلف بوده است.
••• آيا فقط دولت نهم دشمن داشته و دولت هاي پيشين هيچ دشمني نداشته اند؟
••• اشاره ديگر آنکه، کشور در صورت تجربه تورم 60-70 درصدي با فروپاشي اقتصادي يا اجتماعي روبرو مي شود.

از منظر اقتصادي؛
براي لحظه اي گمان کنيم که دولت نهم دشمني ندارد، آن وقت اين همه کاسه و کوزه را سر چه کساني شکسته مي شد؟ پاسخ ساده اي دارد، از نگاه دولت نهم، دولت هاي قبلي و دولتمرداني که گهگاه دشمن محسوب مي شوند، البته از نوع داخلي. اما آيا دشمنان داخلي و خارجي دولت نهم اينچنين عرصه را بر مردم تنگ کرده اند؟

دشمنان دولت از چه زماني آشکار شده و شمشير را از رو بستند؟

اگر شروع اين روند دشمني داخل و خارج با دولت نهم را سال 85 فرض کنيم، دولت بدون توجه به نظر کارشناسان بودجه سال 85 را بيش از 30 درصد افزايش داد[اگر به تصويب مجلس مي رسيد اين رقم نزديک به 50 درصد مي بود.]، به ازاي هر 10 درصدي که نقش اقتصادي دولت بزرگ تر مي شود، رقمي ميان 2 تا 4 درصد به ميزان تورم افزوده مي گردد. اگر بگوييم دولت نقش اقتصادي اش 3 مرتبه بزرگتر شده، بدين معناست که دولت بصورت آگاهانه 6 تا 12 درصد تورم را به مردم تحميل کرده است.

بدون توجه به متمم هاي بودجه اي که دولت به مجلس برد و سر آخر به صندوق ذخيره ارزي نيز سرک کشيد، دولت نزديک به 40 ميليارد دلار نفتي را مي بايست در عمران کشور هزينه مي کرد. لاجرم دلارهاي نفتي را به بانک مرکزي فروخت و بانک مرکزي نيز، ريال در اختيار دولت قرار داد.

بانک مرکزي براي ريالي شدن، اين دلارها چه مي کند؟
••• يا در اختيار وارد کننده ها قرار مي دهد.به کلام ساده به واردات ارز تزريق مي کند.
••• يا به ذخاير خود اضافه مي کند.

در حالت اول، وقتي به واردات ارز تزريق مي شود پس بازار داخلي مملو از اجناس خارجي مي شود، در نتيجه بايد تمهيداتي چيد که توليد کننده داخلي از بين نرود، چرا؟
يک مثال- با فرض 2 تا 3 درصد بودن تورم در کره جنوبي طي سال هاي گذشته؛ تلويزيون سامسونگ اول سال با بهايي برابر 1000 دلار عرضه مي شود [هر دلار برابر با 900 تومان] و در پايان سال با توجه به ميزان 2 تا 3 درصدي تورم، تلويزيون مذکور بهايي نزديک به 1020تا 1030 دلار خواهد داشت[918 تا 927 هزار تومان]. نمونه داخلي [بطور مثال پارس] به قيمت 900 هزار تومان در بازار عرضه مي شود، با توجه به تورم دو رقمي که ايران بيش از 35 سال است تجربه مي کند و باز با عنايت به اينکه دولت بودجه انبساطي داده، طبعا نرخ تورم به رقمي بالاتر از 15 درصد ميل مي يابد.[نرخ تورمي که حس مي شود نه آنکه بانک مرکزي با تمهيدات خاص و خارج کردن اقلام ضرور از سبد نرخ تورم اعلام مي کند.] اگر ميزان نرخ تورم را در سال 85 بر مبناي سال پايه افزون بر 13 درصد [ميان 13 تا 18 درصد؛ يادآور مي شود که مرکز پژوهشهاي مجلس در بررسي ها به رقم 22 درصد رسيده بود.] بگيريم، تلويزيون پارس که در اول سال 900 هزار تومان به باز عرضه شده بود در پايان سال با توجه به نرخ تورم تقريبي 16 درصد به بهايي نزديک به يک ميليون و 44 هزار تومان افزايش مي يابد. طبيعي است که هيچ خريداري از نمونه داخلي استقبال نخواهد کرد و کمر توليد کننده خرد خواهد شد. حالا اين تقصير دشمن است که تورمي کمتر از ما دارد يا اشتباه ما در بودجه بندي و بودجه ريزي؟

در حالت دوم، بانک مرکزي اين ميزان ارز را به ذخاير خود اضافه مي کرد. اگر هر دلار 900 تومان فرض شود، هر يک ميليارد دلار برابر با 900 ميليارد تومان مي شود، چنانچه اين عدد را ضرب در ضريب منطقي رشد 5 بکنيد رقمي معادل 4500 ميليارد تومان مي شود و چنانچه اين رقم را در 40 ميليارد ضرب کنيد، 180 هزار ميليارد تومان وارد چرخه اقتصادي کشور مي شود. به اين ترتيب حجم نقدينگي رشدي صعودي مي گيرد. اگر بدين ارقام 4 متمم بودجه و برداشت 8 ميليارد دلار از صندوق ذخيره ارزي را در سال 85 نيز بيافزاييد طبعا تورم فعلي قابل پيش بيني بوده و البته آنچنان ارتباطي به اقدامات دشمنان خارجي نيز نداشته و ندارد. به اعتقاد کارشناسان اقتصادي حجم نقدينگي در سال 85 چهل درصد و درسال 86 سي و شش درصد افزايش يافته. اين دو رقم همان ارقامي هستند که اتفاقا نبايد افزايش يابند، درست برعکس ان، نرخ رشد اقتصادي ايران است که در سال 84 رقمي بالغ بر 4.7 درصد ، در سال 85 به ميزان 5.8 درصد و در سال 86 نيز اين رقم باتوجه به رشد معکوس سرمايه گزاري و بزرگ سازي دولت رقمي نزديک به 5 درصد بوده است. حال خطا از دشمنان خارجي است يا دولت که سعي فراواني در خرج کردن دارد؟

دولت در بودجه سال 86 جلوي ريخت و پاش ها و انبساط بودجه را مي گيرد، اما ضربه اي که به اقتصاد ايران در سال قبل از ان وارد شد تبعاتي طولاني مدت دارد، اينچنين مي شود که در سال 86 سي و شش درصد حجم نقدينگي رشد نشان مي دهد و پايه پولي به ميزان زيادي افزايش مي يابد. رشد حجم نقدينگي رابطه مستقيمي با افزايش تورم دارد و اينچنين است که در سال 86 رقمي معادل 18.4 درصد تورم تجربه مي شود.[اين رقم از سوي بانک مرکزي اعلام شده، مراکز پژوهشي نرخ تورم را نزديک به 30 درصد گمانه مي زنند.] حال اگر دولت نهم در سياسي ترين موضوع اقتصادي دولت-ملت يعني بودجه اشتباه بزرگي انجام مي دهد، چه دخلي به دشمنان اعم از داخلي و خارجي دارد؟

تصادفاً من با آقاي احمدي نژاد در اين نکته موافقم که چنانچه کشور تورمي بيش از 50 درصد را تجربه کند، اقتصادش متلاشي مي شود، اما به نظر نمي رسد بتوان به قول دولت مبني بر مهار تورم اعتماد کرد. فعلا اسب سرکش تورم با توجه به سياست هاي اتخاذ شده از سوي دولت رام شدني به نظر نمي رسد.

از منظر سياسي؛
مردم به دولت نهم رأي دادند تا حافظ منافع ملي ايران باشد. سطح زندگي و معيشت را بالاتر ببرد، آنها را به آينده اميدوار کند و مواردي از اين دست، آيا دولت موفق بود؟ طبيعي است که فشارهاي خارجي از سوي غرب ارزيابي شده بود به همين علت بر ايران بار شد، دولت در قبال آن چه کرد؟ تنها در ماجراي هسته اي سه قطعنامه تحريمي نصيب ما شده که بقول آقاي احمدي نژاد باعث افزايش هزينه ها براي ايران شده است. يعني فشار بين المللي اکنون بر شانه هاي ايرانيان وارد مي آيد و البته که تحريمها تاثير دارند.به همين علت است که امروز اکثر بانکهاي ايراني راهي به معادلات اقتصاد جهاني ندارند. اگر قرار بود که ماحصل کار تيم دولت اين باشد که من نويسنده هم مي توانست برود و با 3 قطعنامه تحريمي با ابعاد تحديدي وسيع اقتصادي و سياسي به کشور بازگردد. [عيار دولتها در حل مسائل بزرگ به نفع ملت شان مشخص مي شود نه مسائل روزمره که هر دولتي و هرنهادي موظف به انجام ان است.]حتي اگر بگوييم تحريم ها امروز کارايي ندارند، اما در فردا روز اثر خود را نشان مي دهند، نمونه ان تحريم خريد هواپيما و قطعات يدکي آن است، که امروز حمل و نقل هوايي را با مشکلي فزاينده روبرو کرده است.

اگر سياست هاي فعلي دولت ، جلوي سرمايه گزاري داخلي و خارجي را گرفته که بالطبع موجب کاهش رشد اقتصادي مي شود، اين ايراد به دشمنان داخلي و خارجي وارد نيست، ايراد به دولت است که نمي تواند در مقابل اين دشمنان با مکانيزمي کارا و سياستمدارانه وارد عمل شود. مي توان دشمن را دليل مشکلات دانست اما نه همه مشکلات، بلکه بخشي از ان. بطور مثال بودجه کشور را که دشمن خارجي برنامه ريزي و يا خرج نمي کند.

دولت و مهار تورم؛
اما آنکه در اين زمان، دولت موفق به مهار تورم خواهد شد يا خير، چنانکه پيش از اين از زبان کارشناسان مطرح اقتصادي کشور شنيده شده بسادگي و لااقل در کوتاه مدت امکان پذير نيست. همچنان که در دهه هاي 50 و 70 خورشيدي اين موضوع تجربه شده است.به دولت بايد يادآور شد که تورم امروزي ناشي از سياستهاي غلطي است که دولت طي سه سال گذشته اخذ کرده و شوربختانه تا حد بسياري از سوي مجلس حمايت شده است.[نبايد از اين نکته صرف نظر کرد که دولت مي توانست شرايط بهتري براي ايران امروز با توجه به بهاي روزافزون نفت و نقش پررنگ تر سياسي ايران در منطقه رقم بزند.]

دولت بايد بودجه خود را از حالت دلار نفتي خارج کند. اين موضوع انجا مهم به نظر مي رسد که دولت براي مصارف خود بدنبال منابعي است اما اين منابع نبايد از فروش نفت تأمين شوند. گرچه به نظر مي رسد دولت برعکس اين مسير را طي مي کند، با علم به تک نرخي بودن ارز و اينکه بهاي فروش نفت در مقياس واقعي ارزش گذشته را ندارد، دولت به فکر افزايش توليد نفت افتاده و اتفاقا در اين کار نيز موفق بوده و به توليدات کشور افزون بر 250 هزار بشکه افزوده است. بايد اميدوار بود درآمد اين افزايش توليد بصورت مستقيم مصرف نشده و وارد چرخه اقتصادي کشور نشود. و از سوي ديگر اميدوار بود که با تدبير دولتمردان فعلي، شرايط بين المللي ايران به حالتي پايدار برسد تا بتوان از فرصتهاي مهم اقتصادي کمال استفاده را برد، نه آنکه پس از امضاي هر قراردادي با ايران، طرف روبرو از سوي اعضاي شوراي امنيت مورد بازخواست قرار گيرد و در نتيجه عطاي همکاري با ايران را به لقايش ببخشد.

ر/سليم

نظرات کاربران هم جالبه:
ظرات کاربران :

دشمن تا ديروز ببرکاغذي بود . حالا چه اتفاقي افتاده که دشمن ميتواند درست محاسبه نموده و تورم شصت درصدي براي ما بوجود آورد آنهم در شرايطي که اساسا اقتصاد ايران بيشتر متاثر از تحولات داخلي است تا بحرانهاي اقتصادي در سطح بين المللي . ضمنا اينکه دست پيش را بگيريم که پس نيفتيم هم هنر بزرگي نيست .
بهنام

استراحت براي اين رييس جمهور واجب است. شايد قدري مردم راحت باشند.

آيا آقاي احمدي نژاد از اين اعداد و ارقام خبر دارد؟
دالاهو

مقاله ي بسيار جالب و ارزشمندي بود خسته نباشيد
خوب است اضافه شود که اين انرژي هسته اي که حق مسلم ماست ٰ؛ تصادفاً آنقدر گران تمام شد که اگر با هزينه ي آشکار و نهان آن مي خواستيم انرژي هاي نو و واقعاً پاک ،نظير خورشيد ٰ، باد و ... را در کشور مورد استفاده قرار دهيم ،شايد تاکنون تمام روستا ها از انرژي مطمئن برخوردار بودند آنوقت نه اقتصاد مستقل روستا آسيب پذير نمي شد و نه دولت مجبور مي شد با يک عمل غير اقتصادي ، لوله گاز را (که نداريم) به روستا ها برساند.
مهران

عوامفريبيهاي جناب رئيس جمهور را پاياني نيست!

ايکاش آقاي رييس جمهور اين يکسال باقيمانده را شبانه روزي کار نکنند و کمي استراحت کنند.