اظهارات جدید سروش: «نفی نزول قرآن از جانب خدا»

جناب مارمولک:
در مورد پيامبر و اينکه چرا او رو از خودم برتر مي دونم:
من به موقع سر کلاس ميرم و به موقع بيرون ميام. از درسم کم نمي ذارم. با دانشجو برخورد محترمانه و صميمانه دارم. با اين حال در نمره دادن عدالت و تشخيص خودم رو تأثير ميدم؛ نه ميل شخصي و توصيه و درخواست. به دانشجو توهين نمي کنم. هميشه بررسي مي کنم که آيا مطالب رو درست ميگم يا نه؛ بارها شده که سرفصل و مطالبم رو عوض کردم. اگر بتونم کاري براي دانشجويي انجام بدم؛ دريغ نمي کنم. تا هر چقدر که بتونم براي سؤالاتشون در داخل کلاس و بيرون کلاس وقت ميذارم. دروغ نمي گم. به چيزي که حقم نيست دست نمي زنم. صف و اولويت رو رعايت مي کنم. به ديگران آسيب نمي زنم. و خيلي چيزهاي ديگه.
بخشي از اين رفتارها رو از پدر و مادرم ياد گرفتم که اونها به من گفتن اين رفتارها جزو اسلام هست. بخشي ديگه اش چيزهايي است که در گفتار و رفتار پيامبر خوندم و سعي کردم ياد بگيرم. "إن لکم في رسول الله اسوة ٌ حسنةٌ"
محمد امين در عربستان جاهلي که هيچ ارزشي براي صداقت و امانت و عفت قائل نبودند؛ اون طور زندگي کرد.
من گاهي گناه و اشتباه مي کنم؛ در کلاس؛ در خانه؛ در خيابان؛ اما اگر متوجه بشم از گناهم پشيمان ميشم و از اشتباهم عذرخواهي ميکنم.
چندين بار شده که از دانشجو به خاطر يک عصبانيت يا از اساتيدم به خاطر برخورد اشتباه عذرخواهي کردم.

اين ها رو با واسطه يا بي واسطه از محمد امين آموخته ام. پس همينها ملاکهاي من براي پيروي از اوست.
در فساد شديد عربستان پاک بود.
هيچ وقت بت نبود، خاص نبود و با يارانش برابر مي نشست.
مشورت مي کرد. احترام مي گذاشت.
به کودکان محبت مي کرد. به دختران مانند پسران محبت مي کرد؛ بلکه بيشتر. در زماني که کودکان رو تحقير مي کردند و دختران رو مي کشتند.
پاکيزه بود؛ خوش بو بود؛ منظم بود. لباسش را وصله مي کرد و لباس ساده و ارزاني داشت؛ ولي هميشه تميز بود.
اينها رفتارهايي است که کمتر کسي در آن زمان داشت. در اين زمان هم خيليها به بخشي از اين رفتارها عمل مي کنند.
همين رفتارها در کلام خدا قرآن و کلام پيامبر و کلام علي تجليل شده اند.

حرف من اين بود که صحبتهاي سروش تناقضاتي داره که به معني کذاب خوندن محمد امين ميشه که هيچ وقت کسي در مکه آن زمان ازش دروغ نشنيده بود.

دوباره جناب وحيد:
در مورد سروش؛ حرف شما درسته. ولي همونطور که اميد با مثالش بيان کرد؛ ساختار دين اسلام؛ يک ساختار منظمه که همه جاش به هم مربوطه. در نتيجه خيلي وقتا اگر کسي يک تيکه اش رو بيحساب جابجا کنه؛ کل ساختار رو به هم ميزنه و در نتيجه با دلايل ابتدايي ميشه حرفش رو رد کرد.

حرفاي سروش خيلي حرفاي ريز و ظريفي هست که به اين راحتي نميشه ردش کرد. ولي وقتي که خلاصه حرفش رو مي خوني مي فهمي که اون حرفاي ظريف به چه نتيجه اي منجر ميشه.
چو دزدي با چراغ آيد - گزيده تر برد کالا

در واقع سروش آدم باهوش و تحصيل کرده ايه. لذا خيلي راحت نميشه مچش رو گرفت.

البته؛ براي انجام بعضي ماستماليهاي لازمه؛ مجبوره که حرفاش رو بپيچونه که من فکر مي کنم دليل اينکه سبک کلام سروش با همه فلاسفه و متکلمين اسلامي و غربي متفاوت هست همينه. بعضي وقتا از يک پاراگراف سروش 10 معني مختلف ميشه برداشت کرد.

دلم مي خواد که eBook کاملش رو گير بيارم تا ببينم ته حرفش چيه.

در پاسخي که به آقاي سبحاني داده؛ به بعضي از احاديث استناد شده که ضعيف هستن. همچنين بعضي توجيهاتي که براي حرفاش آورده با بعضي نتيجه هايي که در مصاحبه اولش گرفته متناقض هست. ولي گاهي به نکاتي اشاره کرده که من تا الان جايي نديده بودم و برام جالبه بدونم که نظر کسي مثل آقاي جوادي آملي در باره اون نکات چيه.

اکتيو نوشته بود:

وحيد و شازده کوچولو:

اين حرفا چيه؟ اغواگر بودن ذاتي زن چيه؟ آدم و بهشت و اين بحثا چيه؟
اينها چه ربطي به بحث قرآن داره؟

در مورد آدم،
اشتباه کرد؛ توبه کرد؛ توبه اش پذيرفته شد.
ديگه چرا و چه وقت و کجا و چطور معني نداره.
ما هم اشتباه زياد مي کنيم.
اگه توبه کرديم؛ خدا مي بخشه.
اگر نه، ديگه مهم نيست در چه شرايطي و کجا گناه کردي. بهشت يا جهنم؛ با زن يا بي زن؛ برخلاف دستور مستقيم يا دستور غير مستقيم.
جزئياتش به خدا مربوطه؛ نه به ما.

براي اين که از ته صفحه در بياد تکرار کردم.

شازده کوچولو نوشته بود:

وحيد جان! هرچي ما ميگيم که به تفاسير توجه نکن و از عقل خودت پيروي کن. گوش نميکني که. ...
...خداوند براي رسولانش نگهباناني قرار ميده که مواظب باشن کارش رو درست انجام بده و مواظبش باشن که شياطين و وسوسه‌ها طرفش نرن.
پس پيامبرها ذاتا مصون از گناه نيستن و اين نگهبانان و مامورين خدا هستن که از اونا مراقبت مي‌کنن....
حتي بهشت بودن اونجا رو هم زير سوال بردي. حتا توي اون تفسيرها نوشته که خداوند به آدم دستور نداده بلکه توصيه کرده. Brick wall

...

و تو جواب ندادي که اگه توصيه بوده براي چي به خاطر سرپيچي از يه توصيه بايد مجازات ميشدن....
همونطور که توي آيات سوره توبه اومده (همونا که بالاي صفحه خودت نوشتي) خداوند ميگه که "فرود آييد در حالى که بعضى شما دشمن برخى ديگر است و براى شما در زمين قرارگاه و تا وقتى معيّن بهره و برخوردارى است"
اگه اونجا بهشت آسمون نبوده چرا فرود اومدن؟ اگه روي زمين بودن که نيازي نبود که دوباره روي زمين هبوط کنن.

در خوندن قرآن در جاهايي ناچار از تفسير هستيم. به عنوان نمونه در خوندن آياتي که خود قرآن به اونها "متشابهات" مي گه. بدون تفسير متوجه شدن منظور قرآن امکان پذير نيست. تفسير رو هم کسي بايد انجام بده که به قرآن تسلط کامل داشته باشه. با توجه به اين که قاعدتاً من و شما به زبان عربي و قرآن تسلط نداريم، نمي تونيم فقط و فقط به خوندن قرآن و تطبيق اون با عقل خودمون معاني همه آياتش رو به درستي متوجه بشيم.

به عنوان نمونه در مورد اين موضوع که"جنت" که آدم و حوا از اون اخراج شدن بهشت موعود بوده يا نه، تفسير نور يه سري دليل ذکر کرده و مدعي شده که بهشت موعود نبوده. تو هم دلايل خودت رو آوردي. بنده در رد دلايل تو مي تونم بگم که اول اين که هبوط مي تونه به معني تنزل درجه باشه نه فرود آمدن فيزيکي از يه جاي بلند به يه جاي پست. دوم اين که فرض کنيم آدم و حوا از جنتي که در آسمانها و خارج از زمين هست هبوط کردن. چه دليلي داري که اين جنت همون بهشت موعوده؟

در بحث ما اين که پيامبران مصون از گناه و اشتباه هستن يا نه جايگاهي نداره و ارتباطي با اين بحث پيدا نمي کنه. اين که خداوند به حضرت آدم دستور داده يا توصيه کرده هم ربطي به اين بحث پيدا نمي کنه. چيزي که کاملاً مسلمه اينه که حضرت آدم لغزشي مرتکب شده و بعد هم توبه کرده و توبه اش پذيرفته شده. اما تو همچنان اصرار داري که گناهش خيلي بزرگ بوده و چون تو گناه به اين بزرگي انجام ندادي، از حضرت آدم برتر و بالاتري. در صورتي که ميزان کوچک يا بزرگ بودن گناه رو تو نيستي که مي توني تعيين کني. ضمن اين که لغزش حضرت آدم هر چقدر هم که بزرگ يا کوچک باشه، مورد بخشايش خدا قرار گرفته. در صورتي که تو نمي توني ادعا کني گناهي مرتکب نشدي يا اگه مرتکب شدي مورد بخشايش قرار گرفته. در نتيجه نمي توني ادعا کني از حضرت آدم برتر و بالاتري.

شازده کوچولو نوشته بود:

شما توي بحث فقط احمدي‌نژادي عمل ميکني. بجاي اينکه جواب سوال پيش اومده رو بدي، خود سوال رو نفي ميکني و به بيراهه ميکشوني. وقتي هم طرفت ميبينه نه تو اهل بحث مفيد نيستي و فقط انحراف ميزني خسته ميشه ودست ميکشه.

اونوقته که تو فکر ميکني اينجوري برنده بحث و مناظره شدي.

کساني که مباحث رو مي خونن خودشون قضاوت مي کنن که چه کسي منطقي بحث مي کنه و چه کسي برنده مناظره است.

وحيد نوشته بود:

در خوندن قرآن در جاهايي ناچار از تفسير هستيم. به عنوان نمونه در خوندن آياتي که خود قرآن به اونها "متشابهات" مي گه....

امير حسين بهم تذکر داد که در اينجا بهتره بگيم "تأويل" نه "تفسير". از تذکرش ممنونم. Smile

يک مطلب از علامه جعفري در همين رابطه:
معاني و الفاظ وحي

سلام

من در اين مورد قانع شدم که حضرت آدم هرچقدر هم که گناهکار بوده ممکنه که خداوند گناه اون رو به طور کامل بخشيده باشه.

اما حداقل نتيجه اين بحث اين بود که همه قبول کرديم که حضرت آدم که اولين پيامبر هم بوده (حداقل) لغزش داشته.

شازده کوچولو نوشته بود:

سلام

من در اين مورد قانع شدم که حضرت آدم هرچقدر هم که گناهکار بوده ممکنه که خداوند گناه اون رو به طور کامل بخشيده باشه.

اما حداقل نتيجه اين بحث اين بود که همه قبول کرديم که حضرت آدم که اولين پيامبر هم بوده (حداقل) لغزش داشته.

عليک سلام.
اميدوارم به اميد خدا در بحثهاي بعدي به نتايج بيشتري برسيم. Razz

پاسخ مهندس عبدالعلي بازرگان فرزند مهندس مهدي بازرگان به اظهارات اخير سروش درباره قرآن