حمله و تصرف سفارت ایالات متحده در 13 ابان

تصرف سفارت آمريکا (در متون انگليسي «Iran hostage crisis» يا بحران گروگانگيري در ايران، در متون رسانه‌اي دولتي ايران «تسخير لانهٔ جاسوسي») به دوران ۴۴۴ روزه‌اي از تخاصم ميان دولت ايران و آمريکا گفته مي‌شود که با حملهٔ تعدادي از دانشجويان پيرو خط امام و تصرف سفارت آمريکا و به گروگان گرفتن ۶۶ ديپلمات آمريکايي در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ (برابر با ۴ نوامبر ۱۹۷۹) آغاز گرديد و در ۳۰ دي ۱۳۵۹ (برابر با ۲۰ ژانويه ۱۹۸۱) با پذيرش اعلاميه الجزاير از سوي دولت آمريکا و آزادي گروگان‌ها پايان يافت

صبح روز سيزدهم آبان ۱۳۵۸ دانشجويان منتخب از دانشگاههاي شريف و پلي تکنيک و ملي گردهم آمدند و دانشگاه تهراني‌ها نيز هم‌زمان در دانشگاه خود حاضر شدند تا در يک حرکت هماهنگ به سوي ساختمان سفارت آمريکا در تهران حرکت کنند. عده‌اي بايد پس از ورود به ساختمان سريعاً مراجعه و گفت‌وگو با ارگانهاي مربوطه را آغاز مي‌کردند، برخي بايد ورود محمد موسوي خوئيني‌ها را تدارک مي‌ديدند و گروهي نيز بايد امر تبليغات را بر عهده مي‌گرفتند. دختران دانشجو نيز بايد آهن‌برهايي که براي بريدن قفل و زنجيرهاي در سفارت تهيه شده بود را زير چادرهايشان حمل مي‌‌کردند.

ساعت ۱۰ صبح، دانشجويان با سر دادن شعار «الله اکبر» به طرف سفارتخانه حرکت کردند و قفل و زنجيرهاي در را با آهن‌بر بريدند. دانشجويان با شکستن در به راحتي به حياط سفارت وارد شدند. اگر چه بعدها به واسطه اين که چند نفر در عکس‌هاي گرفته‌شده، در بالاي ديوار سفارت ديده مي‌شدند، همگي تصرف‌کنندگان «بالاروندگان از ديوار سفارت» ناميده شدند.

ظهر آن روز، محمد موسوي خوئيني‌ها با دفتر آيت الله خميني تماس مي‌گيرد و در مذاکره‌اي تلفني با سيد احمد خميني، وي را در جريان حرکت دانشجويان قرار مي‌دهد و نظر آيت الله خميني را در اين باره جويا مي‌شود.

با فرا رسيدن ظهر، دانشجويان پيرو خط امام، محمد موسوي‌خوئيني‌ها را نيز به ميان خود آوردند. با شنيدن خبر موافقت خميني، جوش و خروشي ديگر در آنها پديد مي‌آيد و تماس‌ها با نهادها و سازمان‌هاي مربوط جهت مطلع کردن آنها آغاز شد. يکي بايد شوراي انقلاب را در جريان مي‌گذاشت و ديگري مجلس خبرگان را. دانشجويان پيرو خط امام، اگرچه مي‌گفتند که فقط براي چند روز مي‌خواستند سفارت آمريکا را به اشغال خود درآورند، اما ديگر ادامه کار از دست آنها خارج شده بود. اسناد موجود در سفارت ديگر آنها را به ماندن وامي‌داشت. دانشجويان اکنون به نظر مي‌رسيد که بايد خود را براي يک دوره استقرار طولاني در داخل سفارتخانه آماده مي‌کردند. استقراري که در نهايت ۴۴۴ روز به طول انجاميد.

۶۶ گروگان (۶۳ نفر از سفارت آمريکا و ۳ نفر از دفتر کنسولگري در وزارت امور خارجه) از تاريخ ۴ نوامبر ۱۹۷۹ تا ۲۰ ژانويه ۱۹۸۱ گروگان بوده‌اند. گروه ۶۳ نفري در سفارت و گروه ۳ نفري در وازرت امور خارجه نگهداري مي‌شدند.

۱۳ نفر از گروگان‌ها بين ۱۹ و ۲۰ نوامبر ۱۹۷۹ آزاد شدند و يک نفر از آنها در ۱۱ ژوئيه ۱۹۸۰ آزاد شد. ۵۲ نفر باقيمانده ۴۴۴ روز به عنوان گروگان در اختيار و کنترل گروه دانشجويان بودند و در نهايت در ۲۰ ژانويه ۱۹۸۱ آزاد شدند

در روز اشغال سفارت، شش ديپلمات آمريکايي توانستند بگريزند و در سفارت‌خانه‌هاي دولت سوئد و کانادا پناه گيرند و در نهايت در ۲۸ ژانويه ۱۹۸۰ با گذرنامه‌هاي کانادايي از ايران خارج مي‌شوند.

رابرت آندرز، ۲۴ ساله، کارمند کنسولي
مارک جي. ليجک، ۲۹ ساله، کارمند کنسولي
کورا آ. ليجک، ۲۵ ساله، دستيار کنسول
هنري ل. شاتز، ۳۱ ساله، نمايندهٔ در امور کشاورزي
جوزف د. استافورد، ۲۹ ساله، کارمند کنسولي
کاتلين ف. استافورد، ۲۸ ساله، دستيار کنسولي

تمبر يادمان کشور آمريکا بمناسبت بازگشت گروگان هاي آمريکا از تهران

13 گروگان آزادشده
از ۱۹ تا ۲۰ نوامبر ۱۹۷۹، سيزده گروگان که زن يا سياه‌پوست بودند، آزاد شدند :

کيتي گراس، ۲۲ ساله، منشي
گروهبان جيمز هيوز، ۳۰ ساله، مدير اجرايي نيروي هوايي آمريکا
ليليان جانسون، ۳۲ ساله، منشي
گروهبان لدل ميپلز، ۲۳ ساله، از نيروي دريايي آمريکا و نگهبان سفارت
اليزابث مونتاگن، ۴۲ ساله، منشي
گروهبان ويليام کوآرلز، ۲۳ ساله، از نيروي دريايي آمريکا و نگهبان سفارت
للويد رولينز، ۴۰ ساله، کارمند اجرايي
کاپيتان نيل (تري) رابينسن، ۳۰ ساله، کارمند اجرايي
تري تدفورد، ۲۴ ساله، منشي
گروهبان جوزف وينسنت، ۴۲ ساله، مدير اجرايي نيروي هوايي آمريکا
گروهبان ديويد واکر، ۲۵ ساله، از نيروي دريايي آمريکا و نگهبان سفارت
جان والش، ۳۳ ساله، منشي
سرجوخه وزلي ويليامز، ۲۴ ساله، از نيروي دريايي آمريکا و نگهبان سفارت

ريچارد آي. کوئين
در تاريخ ۱۱ ژوئيه ۱۹۸۰، کنسول‌يار ۲۸ ساله ريچارد آي کوئين که دستگير و به گروگان گرفته شده بود به دليل نشانه‌هاي بيماري آزاد شد

اعضاي کميتهٔ مرکزي تسخير سفارت
ابراهيم اصغرزاده
محسن ميردامادي
حبيب‌الله بيطرف
رضا سيف‌اللهي
رحيم باطني
سعيد حجاريان
معصومه ابتکار
عباس عبدي

گروگانها در حال بازگشت به آمريکا

ويکي پديا

هنگامي که سفارت آمريکا در تهران در سال 1358 به اشغال درآمد، بروس لاينگن کاردار آمريکا بود. او اکنون 82 ساله و رييس انجمني است به نام "آکادمي دپيلماسي آمريکا" که از ديپلمات هاي سابق وزارت خارجه آمريکا از جمله سفيران و وزيران خارجه سابق آمريکا تشکيل شده است. همسر او، پني، مبتکر استفاده از "روبان زرد" به عنوان نماد نگراني براي گروگان ها در آن زمان بود.
گفتگو با وي را در زير بخوانيد.

در طول آن 444 روز که به گروگان گرفته شده بوديد چه احساسي داشتيد، هم به عنوان يک فرد و هم به عنوان کاردار وقت آمريکا؟

اولين فکر و حسي که با آغاز حمله به سفارت آمريکا داشتم، مسلما حيرت و تعجب، نگراني، عصبانيت شديد و انزجار بود. همکارانم نيز احساسات مشابهي داشتند. نخستين واکنشي که نشان داديم اين بود که فکر کرديم مي توان با اين مشکل کنار آمد. ما در اين زمينه تجربه داشتيم [قبلا در آغاز انقلاب سفارت يک بار به مدت کوتاهي اشغال شده بود] اما سران انقلاب تصميم گرفتند سفارت را به ما برگردانند. همان افرادي که با انقلاب به قدرت رسيدند، هشت ماه بعد [هنگام به اشغال مجدد سفارت] بر سر کار بودند.

نخستين واکنش من حيرت و تعجب بود، ولي اعتماد داشتيم که دولت انقلابي اين مساله را حل خواهد کرد و انتظار داشتيم که دولت غيرروحاني به رياست بازرگان که هنوز سر کار بود، سفارت را به ما بر خواهد گرداند، ولي چنين نشد.

در روزهاي بعدي حس حيرت، تبديل شد به نوميدي، عصبانيت و نگراني به ويژه در مورد من که کاردار بودم و در وزارت خارجه نگهداشته مي شدم. من خيلي سريع متوجه شدم که نمي توانم به همکارانم که در آنطرف شهر، در ساختمان سفارت، نگهداشته مي شدند کمکي بکنم. در طول 444 روز با اين حس سر کردم که ناخداي يک کشتي هستم ولي نمي توانم کاري براي کمک به همکارانم انجام دهم.

چگونه با شما رفتار شد؟

رفتار با من که در وزارت خارجه بودم، نسبت به کساني که در ساختمان سفارت نگهداشته مي شدند، بهتر بود.

من با دو تن از همکارانم در اتاقي نگهداشته مي شديم و محدود به فضاي همان اتاق بوديم. با ما هرگز بدرفتاري نشد، ولي حقوق اساسي ما از نظر آزادي، به عنوان کساني که حوزه آنها به اشغال درآمده، نقض شده بود. من از آن وضعيت خوشحال نبودم.

سرانجام به زندان برده شدم و سه هفته آخر را در زندان انفرادي گذاراندم. در آنجا بود که فهميدم همکارانم چه کشيدند. بعضي از آنها بيشتر مدت را در زندان انفرادي گذراندند. من مي دانم که زندان انفرادي در ايران چگونه است. من از آن خوشم نمي آمد.

شرايط به اين صورت بود که من تنها در يک سلول سرد - حدود ماه هاي دسامبر و ژانويه سال 1981 - 82 - بدون نور نگهداشته مي شدم، به جز پنجره کثيفي که در بالاي سلول وجود داشت و لامپي که از سقف آويزان بود. حق هيچکاري نداشتم، به جز رفتن به دستشويي. در مواقع لازم بر در مي زدم، کسي مي آمد و به من چشم بند مي زد و مرا به دستشويي مي برد. بسيار حس آزاردهنده اي بود و عصبانيت آدم را دو برابر مي کرد...

وقتي که در وزارت خارجه نگهداشته مي شدم، گاهي ارتباط با جهان خارج برقرار مي کردم و يک بار حتي با خانواده ام تلفني صحبت کردم. ولي در طول زندان انفرادي ارتباطي با کسي نداشتم . هيچ ارتباطي با فردي از حکومت ايران نداشتم و حقوق اوليه من نقض شده بود...

اين گروگانگيري چه تاثيري بر زندگي شما گذاشت؟

مسلما اگر شما آنقدر خوش شانس باشيد که از گروگانگيري جان سالم به در ببريد، در آينده ضربه آن را فراموش خواهيد کرد.

امروز گروگانگيري در عراق ممکن است به گردن زدن گروگان بيانجامد، گروگانگيري در بيروت هم شامل مدت بسيار زيادتر و بدرفتاري و زندان بود.

در مورد ما، تجربه گروگانگيري براي همکارانم که در ساختمان سفارت نگهداشته مي شدند بسيار بدتر از من بود. بسياري از آنان مدت طولاني در زندان انفرادي بودند. من به آنها به دليل تحمل چنين شرايطي احترام مي گذارم.

اياشما هنوز هم با انها در ارتباط هستيد؟

نه به طور دائم. ما عضو يک کلوپ نيستيم، ولي گاهي همديگر را مي بينيم، به ويژه اکنون که سالگرد آن واقعه فرا رسيده است. از زماني که ما از طرف گروه، شکايتي عمده از دولت ايران مطرح کرده ايم با هم تماس زيادي داشته ايم. شکايت به خاطر کاري بوده که آنان بر ما روا داشتند و همچنين براي جبران خسارت مادي و معنوي که بر ما وارد آمده است.

ما به عنوان يک گروه، گرچه از هنگام آن حادثه با هم ديداري نداشته ايم، در نگاهمان به اين قضيه هماهنگ بوده ايم. ما هرگز به ايران بازنگشته ايم. ما در مورد آنچه دولت ايران - با تاکيد بر دولت - بر ما روا داشت توافق کامل داريم. دولت از اين اقدام خشونت آميز عليه ما که توسط شهروندان خودش صورت گرفته بود، استقبال کرد. توافق ما در مورد اين مساله قابل توجه است. همه گروگان ها (ي سابق)، همسران و فرزندان آنها در مورد اين مساله وحدت نظر دارند که آنچه بر ما رفت کاملا اشتباه بود...

برخي از ديدگاههاي گروگان هاي سابق خيلي انتقام جويانه است؟

البته گروه ما که اکنون 42 نفر از آن مانده است، ديدگاه هاي متفاوتي در باره ايران دارد. همه ما احترام زيادي براي مردم ايران قائل هستيم ولي توجه چنداني به دولت روحاني حاکم بر ايران نمي کنيم.

مثلا در مورد من - والبته همکاران سابقم - بيست و پنج سال پيش در ايران کار مي کردم و نگرشي در مورد فرهنگ ايران و مردم آن کشور به دست آوردم که براي درک ذهن و روحيه ايراني به من کمک بسياري کرده است. من احترام زيادي براي همه اينها قائلم. ولي بعضي از همکارانم تا به امروز هنوز بسيار عصباني هستند که من اين را درک مي کنم.

آيا يازدهم سپتامبر تاثيري بر احساس شما در مورد اين حادثه گذاشت؟

بله، بسياري از ما پس از يازدهم سپتامبر حس کرديم که چنين اقدامات خشونت آميزي عليه ما، سالها پيش در تهران شروع شد و يازدهم سپتامبر باعث شد اين حس و اين آگاهي بيشتر شود و اعتقاد ما به شکايتمان (از دولت ايران) عميق تر شد.

گفتيد که تاکنون به ايران نرفته ايد...

هيچ ترغيبي براي ما براي رفتن به ايران وجود نداشته است ما هيچ استقبالي از سوي گروگان گيرهاي سابق نديده ايم. هيچکدام از ما ميلي به رفتن به ايران نداريم مگر آنکه نشانه اي براي استقبال از خودمان در آنجا ببينيم.

همسر شما اکنون چه حسي دارد؟

او هم مثل همسران بقيه گروگان ها از اين مساله خشمگين بود و نگران... ما فکر کرديم که بايد کاري سازنده تر بکنيم. ارتباط با مردم ايران چيزي بود که همه ما مي خواستيم آن را در دراز مدت حفظ کنيم.

فکر "روبان زرد" از اين سنت آمريکايي نشأت گرفت که از روبان به رنگ هاي مختلف به عنوان سمبل هاي گوناگون استفاده مي کنند. امروزه نوار زرد که ابتدا بر درخت بلوط حيات خانه ما بود، به عنوان مظهر تلاش براي دسترسي و اهميت دادن به هموطنان آمريکايي ماست. اين روبان زرد امروز در کتابخانه کنگره آمريکا به طور دائم به نمايش گذاشته شده است. من به همسرم به خاطر نقشي که آن زمان در اين زمينه داشت افتخار مي کنم.

بيست و پنج سال مي گذرد و ايران و آمريکا هنوز با هم ارتباطي ندارند. شما چه فکر مي کنيد؟

من فکر مي کنم اين مساله فاجعه بار است. دو کشور مهم با يکديگر گفتگو نمي کنند. آنها ربع قرن است که با هم گفتگوي رسمي نداشته اند. اين به نوعي خنده دار است.

ما وجوه مشترک بسياري داريم، حتي به لحاظ انساني... با توجه به شمار ايرانيان مقيم آمريکا مي توان گفت که آمريکا امروزه دومين کشور بزرگ فارسي زبان است.

ما منافع استراتژيک و اقتصادي بسياري داريم و ارتباط نداشتن دو کشور بي معني است. من طرفدار گفتگو با ايران هستم - نه روابط ديپلماتيک که البته برقراري آن مدتي طول خواهد کشيد. ما بايد درباره بسياري از مسائلي که مقدمه روابط ديپلماتيک است با هم صحبت کنيم: تروريسم، موضع ايران در قبال مشکلات اسرائيل و فلسطيني ها، مساله هسته اي و حتي درباره ديدگاه گروگان ها که فکر مي کنند چيزهايي هست که بايد جبران شود... ما بايد درباره همه اينها سخن بگوييم. ابتدا بايد اين کار انجام گيرد تا سر انجام بين اين دو کشور مهم، روابط عادي برقرار شود.

بي بي سي

مصاحبه با خانم ابتکار از اعضاي اصلي گروه تصرف کننده لانه جاسوسي امريکا

اگر حال و حوصله خوندن همش رو نداريد اونجايي رو که قرمزه بخونيد

ابتکار: دولت بازرگان با حرکت ما سقوط کرد

عضو شوراي شهر تهران با اشاره به اين که پيش‌بيني مي‌شد که حرکت دانشجويان باعث سقوط دولت بازرگانان شود، گفت" بازرگان در آن موقعيت بهترين کاري که مي‌توانست انجام دهد استعفا بود.

به گزارش فارس، معصومه ابتکار عضو شوراي شهر تهران و از دانشجويان پيرو خط امام در نشست "روز سيزدهم" که در تالار ابن‌سيناي دانشکده پزشکي دانشگاه تهران برگزار شد با بيان اينکه، اگر نتوانيم حال و هواي دانشجويان را در آن روزها داشته باشيم نمي‌توانيم درک صحيحي از کار آنها داشته باشيم،گفت: پس از انقلاب کشور دچار تحولات عظيم سياسي، اجتماعي و اقتصادي شد، تمام ساختارهاي کشور به هم ريخت و کشور فاقد قانون اساسي بود.

معصومه ابتکار در ادامه با بيان اينکه يکي از مباحثي که در آن روزها مطرح بود اين سؤال بود که چرا انقلاب‌ها خيلي سريع شکست مي‌خورند؟ چرا انقلاب‌هاي ضد امپرياليستي يا تغيير جهت مي‌دهند يا شکست مي‌خورند؟گفت: فضاي باز سياسي آن زمان باعث پيدايش و جسارت دانشجويان مسلمان پيرو خط امام شد تا به چاره انديشي بپردازند، به همين خاطر 6دانشگاه‌ اصلي تهران که عضو تحکيم وحدت نيز بودند دور يکديگر جمع شدند و به فکر پرداختند که چه کنيم که 28 مرداد ديگري تکرار نشود؟ دستاوردهاي ملت ايران که حاصل ايثار و فداکاري‌ شهدا بوده است، ايران حياط خلوت آمريکا نشود؟

ابتکار با اشاره به ديدگاه‌هاي حضرت امام مبني بر اينکه کشور در شرايط حساسي قرار دارد و اقدامات پيدا و پنهاني از سوي امريکا انجام مي‌شود، گفت: دانشجويان فکر مي‌کردند که چه کاري بايد انجام داد صدور بيانيه‌ يا راهپيمايي، اما متوجه شدند که هيچ يک از اين اقدامات نمي‌تواند مؤثر باشد و تنها راه مقابله جدي با آمريکا تسخير سفارت به عنوان کانون اصلي فعاليت‌هاي سيا بود، اما دو دانشگاه علم و صنعت و تربيت معلم مخالفت کردند و مسير خود را جدا کردند.

وي با بيان اينکه دانشجويان در سيزده آبان بدون مشورت با هيچ کس جز موسوي خوئيني که مورد اعتماد آنها و امام بود کار خود را شروع کردند و نام خود را هوشمندانه دانشجويان مسلمان پيرو خط امام گذاشتند و اجازه ندادند هيچ حزبي حتي حزب جمهوري اسلامي با آنها همکاري کند، گفت: دانشجويان کاملاً مستقل عمل کردند و اين درس بزرگي براي جنبش دانشجويي است که دون نفوذ احزاب و گروه‌ها کار خود را به پيش ببرد.

ابتکار در ادامه با اشاره به تاييد حرکت دانشجويان توسط امام گفت: دانشجويان فکر نمي‌کردند که اين کار بيش از سه چهار روز به طول بينجاميد اما با حمايت امام و مردم 444 روز به طول کشيد وامام فرمود که بزرگترين ثمره اين اقدام شکستن بت امريکا بود.

عضو شوراي شهر تهران با طرح اين پرسش که آيا 13 آبان به تاريخ پيوسته است گفت: هشت ماه پيش يک کتاب هشتصد صفحه‌اي تحت عنوان ميهمانان آيت‌ الله به بررسي اين رويداد پرداخته و حدود 40 عنوان کتاب ديگر نيز در اين زمينه منتشر شده است. همچنين برگزاري نشست‌هاي دانشگاهي نشان از توجه آنهاست اما متأسفانه از سوي ايران کار چنداني صورت نگرفت، من هم خاطرات خود را 11 سال پس از آن واقعه به انگليسي نوشتم تا مردم امريکا بدون سانسور به واقعيت‌ها دست يابند،اما کتاب در سال 2000 چاپ شد.

وي در ادامه با بيان اينکه همواره مطرح مي‌شود که اين حرکت هزينه‌هاي سنگيني داشت گفت: مگر انقلاب هزينه نداشت، مگر دفاع مقدس نداشت، هر کار بزرگ و انقلابي هزينه هم دارد، اين واقعه‌ جلوي بسياري از اقدامات امريکا راگرفت و فرصتي براي ايران پيش آورد که در سپر و لواي آن انتخابات مجلس ،رياست جمهوري برگزار شد و قانون اساسي هم نوشته شد همه اين کارها در ظرف همين مدت 444 روز انجام شد.

ابتکار با بيان اينکه مطمئناً استقلالي که امروز مسئولان ايراني دارند، ناشي از همين حرکت13 آبان است،گفت: با همه انتقاداتي که وجود دارد، ايران موفق شده است خود را نزديک به سه دهه مستقل و مبتني بر تصميم مردم حفظ کند، شايد وضعيتي که در زمان شاه وجود داشت و نگاه تحقيرآميزي که امريکا به ايران داشت نسل سوم درک نکند، اما متأسفانه بسياري از خط مشي‌هاي ايران از کاخ سفيد نشأت مي‌گرفت.

وي با تاکيد بر اين مطلب که چه بخواهيم و چه نخواهيم سيزده آبان محصول جنبش دانشجويي بود،گفت: رهبران اصلي چه آن 5 نفر و چه حلقه‌بعدي عمدتاً کساني هستند که در سال 76 معتقد به مشي اصلاح طلبي شدند و تقارن زيادي بين حرکت 13 آبان و حرکت دوم خرداد مي‌ ديدند و هيچ کدام از دانشجوياني که من مي‌شناسم از آن روز خود پشيمان نيستند، زيرا برکات زيادي داشت گرچه هزينه‌اي هم داشت و سايه آن هنوز بر مناسبات و سياست خارجي ما است.

ابتکار در ادامه افزود: از واقعه 13 آبان مي‌توان درس هاي زيادي گرفت، فضاي باز سياسي آن زمان باعث پروراندن چنين حرکتي وشکل گيري چنين قشر دانشجويي بود و اگر ما اين فضا را بر نتابيم يا دانشجويان منفعل مي شدند يا سرخورده که مناسب کشور مردمسالار ما نيست.

وي در ادامه افزود:نکته دوم اينکه جنبش دانشجويي در آن سال اجازه بهره‌برداري گروه‌هاي جناح‌هاي سياسي را ندادند و مستقل حرکت کردند و حتي يک سال پس از آن همه سيصد و پنجاه نفر دور همديگر جمع شديم که چه بايد کرد؟ با اين عنوان پر طمطراق دانشجويان مسلمان پيرو خط امام (ره)، بحث‌هاي زيادي شد، تشکيل حزب يا سازمان، عده‌اي هم گفتند که دانشجويان در يک مقطعي به يک معرفتي رسيدند و کاري انجام دادند اکنون کار خود را تمام کردند فرزندان ملت بودند به دامن ملت برمي‌گردند و ديگر هيچ کس اجازه استفاده از اين خوان را ندارند و همانگونه که شروع شد به پايان هم رسيد.

ابتکار با بيان اينکه درس ديگري مي‌شود از 13 آبان گرفت، گفت: اين حادثه تکرارپذير نيست و اينکه گروهي روزي جمع شوند که امروز نوبت اين سفارت است و فردا نوبت آن سفارت، اشتباه است،امروز موقعيت و شرايط فرق مي‌کند و اين موقعيت سنجي را هميشه دانشجويان داشته‌ و دارند و تکرار پذير نيست.

به گزارش فارس ابتکار در پايان سخنان خود به سؤالات دانشجويان پاسخ داد.

ابتکار در پاسخ به اين پرسش که آيا اشغال سفارت بر خلاف حقوق پذيرفته شده بين‌المللي نبود؟ گفت: بله! يک چيز بديهي است هر کشور سفارتي دارد و از يک حقوقي بهره‌مند است، منتهي پرسش اصلي اين است که نقض مقررات بين‌المللي سال 32 اتفاق افتاد يا سال 58 ؟ خانم البرايت هم اسناد دخالت امريکا در کودتاي 28 مرداد را منتشر کرد و يک عذرخواهي کوچکي نيز انجام داد و گفت دولت مردمي مصدق را ساقط کرديم تا منافع آمريکا ايجاد شود،آيا نقض قوانين بين المللي در 13 آبان رخ داد؟ يا 17 شهريور و کشتار مردم تهران که کارتر نيز از آن حمايت کرد؟

عضو شوراي شهر تهران در پاسخ به سؤال ديگري مبني بر اين که اين درست است که گروهي از همفکران شما پشيمان شده‌اند؟ اظهار داشت: من کسي را نمي شناسم که پشيمان شده باشد، اگر مي‌شناسيد بگوييد و اگر مي‌گوييد احساساتي بودند من مي‌پرسم مگر احساسات چيز بدي است؟! منشاء‌ بيشتر حرکت‌هاي بزرگ دنيا احساسات بوده است و اين حرکت دانشجويان آميخته با بصيرت و شعور بود.دشمني با آمريکا هم نافي حرکت اصلاح‌طلبي نيست و در زمان رياست جمهوري خاتمي نيز سياست خارجي کرنش نبود بلکه معقولانه بود که توانست سالها تبليغات آمريکا را خنثي کند و ايران دوباره توانست يک بار ديگر جدي باشد و اين در راستاي مباني استقلال ايران بود.

دانشجوي ديگري پرسيد؛ هزينه و فايده اين اقدام را چگونه مي‌دانيد؟ وزنه هزينه بيشتر بود يا منافع،13 آبان چقدر در چراغ سبز نشان دادن آمريکا به صدام مؤثر بود؟

ابتکار پاسخ داد؛ فکر مي‌کنم منافع آن بسيار بيشتر از هزينه‌هاي آن بود و يکي از منافع آن شايد جلوگيري از يک کودتاي امريکايي عليه انقلاب بود، اما اينکه حمله عراق به ايران ناشي از اين حرکت بود بله شايد اين اقدام در تحريک عراق مناسب بود.

ابتکار در پاسخ به سؤالي که کجاي جمهوري اسلامي دموکراسي داشت؟ گفت: انقلاب ايران به دست مردم بود نه اقليت و قشري خاص ، رهبر اين مردم هم امام بود که معتقد به دموکراسي و جمهوري بود، ايشان مي‌توانست به راحتي حکومت اسلامي تشکيل ‌دهند اما اين کار را نکردند و حکومت تازه را بر دو پايه جمهوريت و دين قرار دادند، اين اعتقاد امام بود،بله، امروز کساني هستند که هيچ اعتقادي به رأي مردم ندارند و آن را تزئيني مي‌دانند ولي ما که اعتقاد داريم، بايد براي مردم‌سالاري تلاش کنيم آن را بسط دهيم و اجازه ندهيم افکاري که هيچ سنخيتي با آرمان‌هاي انقلاب ندارند پا بگيرند.

وي در پاسخ به اين پرسش که 13 آبان تا چه اندازه در سقوط دولت بازرگان مؤثر بود؟ گفت: دولت بازرگان يک خوشبيني نسبت به امريکا داشت و پيش‌بيني مي‌شد که حرکت دانشجويان باعث سقوط دولت بازرگانان شود. بازرگان شخصيت بسيار محترمي داشت اما در آن موقعيت بهترين کاري که مي‌توانست انجام دهد استعفا بود.

دانشجوي ديگري پرسيد آيا شما قادر به تحمل هستيد که در کشوري ديگر به سفارت شما حمله شود؟

ابتکار پاسخ داد؛ شرايط آن زمان خاص بود، ايران هنوز در تب وتاب انقلاب بود و امريکا سعي داشت انقلاب ايران را منحرف کند و حتي اسناد موجود اين موضوع را نشان داد، البته همه سفارت‌ها اطلاعات جمع‌آوري مي‌کنند،اما يک زمان طراحي توطئه مي‌کنند که دولت را به شکست بکشانند، همچنين سيستم‌هاي اطلاعاتي ما هم پاشيده بود و شرايط حساسي بود.

منبع

زيباکلام عليه ابتکار// اشغال سفارت امريکا ضرر خالص بود

دکتر صادق زيبا کلام در صحبت هاي خود دلايل معصومه ابتکار را در مورد واقعه سيزدهم آبان و تصرف لانه جاسوسي آمريکا کاملا غيرواقعي عنوان کرد و گفت: در شرايطي که آمريکا با وجود تمام ارگان هاي مسلح و نظامي و مخوف ترين دستگاه امنيتي خاورميانه نمي توانست شاه را در ايران حفظ کند، چطور سال هاي بعد از انقلاب که تمام ارگان هاي مهم نظامي از هم پاشيده و سران آن ها نيز معدوم شده بودند، قادر خواهد بود عليه انقلاب اسلامي کودتا و آن را بر کنار کند؟
زيبا کلام ادامه داد: به نظر من تصرف لانه جاسوسي در واقع ناشي از نوعي رقابت ميان دانشجويان مسلمان پيرو خط امام با مارکسيت ها و مجاهدين خلق بود که مي خواستند حرکت اصيل انقلاب را زير سوال ببرند و آن را ناشي از تباني سران انقلاب با طرف هاي خارجي خصوصا آمريکايي جلوه دهند که نمونه آن پخش شايعه مذاکره شهيد بهشتي با هايزر، ژنرال آمريکايي بود. در اين شرايط حرکت دانشجويان مسلمان ضرب شصتي به اين گروهها محسوب مي شد که نشان از مبارزه عملي و طيف اسلامي انقلاب با امپرياليسم و آمريکا و رد تمامي شايعات مربوط به اين امر است.
زيبا کلام خاطر نشان کرد: حتي خود دانشجويان هم تصور نمي کردند که مدت گروگانگيري تا 440 روز طول بکشد و تصور آن ها اين بود که اين قضيه در نهايت در طول چند روز الي يک هفته به پايان مي رسد.
وي همچنين در سخنانش ابراز داشت که واقعه سيزدهم آبان تاثير بسيار بالايي بر تداوم انقلاب و تحولات بعد از آن گذاشته است و اگر اين واقعه رخ نمي داد انقلاب ايران مسير کاملا متفاوتي را طي مي کرد به طوري که حتي تشبيه اين واقعه به انقلاب دوم از سوي حضرت امام کاملا درست و به جا بود.
او حرف هاي جالب تري هم زد مثل اينکه اين ضديت با امريکا در کشور ما از ابتدا زياد مفيد نبود! زيبا کلام گفت: من فکر مي‌کنم اشغال سفارت و ضديت با امريکا هيچ چيز جز ضرر نداشته است.

***
بعد از سخنراني دکتر زيبا کلام يک کليپ ده دقيقه اي از واقعه سيزده آبان به نمايش درآمد و در پايان مجري مراسم با تشکر از حاضران و مدعوين پايان مراسم را اعلام کرد.
جالب آنکه بسياري از شرکت کنندگان به هنگام خروج از سالن اظهار مي کردند که هيچ مسئله تازه اي در اين همايش عنوان نشده است و اکثر حرف هاي شرکت کنندگان در اين همايش تکراري بوده در حالي که قرار بود واقعه سيزدهم آبان با نگاهي تازه بررسي شود.
به نظر مي آيد با وجود برگزاري صدها همايش و جلسه در مورد واقعه سيزدهم آبان هنوز اين مساله جاي بررسي بيشتري داشته باشد و حرف هاي ناگفته زيادي در اين مورد وجود دارد که شايد در آينده از سوي کساني که سکوت اختيار کرده اند، بازگو شود. مانند بسياري ديگر از وقايع تاريخي ملت ايران که همچنان در بي برنامگي و بي تدبيري مسئولان فرهنگي خاک تاريخ و گذر زمان مي خورد به جاي آنکه در سينه نسل جوان و آينده ساز اين مرز و بوم جاي گيرد...

متن کامل