کشکول شیخ بهایی

حکاياتى از عارفان و بزرگان علم و دين

گفته اند که : در کوهى از لبنان ، زاهدى ، دور از مردم ، در غارى مى زيست . روزها روزه مى داشت و هر شب براى او گرده نانى مى رسيد؛ که نيمى از آن را به هنگام گشودن روزه مى خورد و نيم ديگر را به هنگام سحر. و اين حال ، روزگارى دراز پاييد، و مرد از کوه به زير نيامد، تا اين که چنين شد، که در شبى از شب ها، نان از او برگرفته شد و گرسنگى شدت يافت و خواب از چشم زاهد رفت . پس نماز گزارد و آن شب را در اميد خوردنى ، بيدار ماند، تا گرسنگى بدان دفع کند. اما غذايى نرسيد.
در پايين آن کوه ، روستايى بود که ساکنان آن ، بر دين عيسى بودند و هنگامى که بامدادان زاهد به نزد آنان رفت و خوردنى خواست ، پيرمردى از آنان ، دو گرده نان جوين او را داد. زاهد دو گرده نان را گرفت و به بسوى کوه روانه شد. و در خانه آن پيرمرد، سگى بود لاغر و به بيمارى گرى دردمند. که به زاهد در آويخت و بر او بانگ کرد و به دامن جامه او آويزان شد.
مرد زاهد، يکى از آن دو نان را به سگ داد، تا از او دست بردارد. سگ نان را خورد و بار ديگر به زاهد در آويخت و عوعو کرد و زوزه کشيد. زاهد نان ديگر را جلوى او انداخت . سگ نان را خورد و براى سومين بار به زاهد در آويخت و زوزه خود را بلندتر کرد و دامن جامه او را به دندان گرفت و پاره کرد.
زاهد گفت : سبحان الله ! من ، سگى از تو بى حياتر نديده ام . صاحب تو دو نان بيشتر به من نداده است ، و تو هر دو را از من گرفته اى . اين زوزه و عوعو و جامه دريدنت چيست ؟
آنگاه پروردگار، سگ را به سخن آورد. و گفت : من بى حيا نيستم . در خانه اين مسيحى پرورده شدم . گوسفندانش را نگهبانى مى کنم ، خانه اش را پاس مى دارم . و به لقمه نانى يا پاره استخوانى که به من مى دهد؛ بسنده مى کنم ، و چه بسيار که مرا از ياد مى برند و روزها گرسنه مى مانم . گاه ، او، براى خود نيز چيزى نمى يابد. با اين همه ، خانه اش را رها نمى کنم . از آن گاه که خود را شناخته ام ، به در خانه بى گانه اى نرفته ام . و شيوه من ، همواره اين بوده است ، که اگر غذايى يافته ام ، شکر کرده ام و اگر نه ، شکيبا بوده ام . اما تو، همين که يک شب گرده نانى از تو قطع شد، بردبار نبودى و چنان شد که از در خانه روزى دهنده بندگان به خانه مردى مسيحى آمدى . از پروردگار خويش ، روى برتافتى و با دشمن رياکارش در ساختى . حالا، بگو! کدام يک از ما بى حياست ؟ من ؟ يا تو؟
زاهد همين که چنين ، شنيد، دست خويش به سر کوفت و بيهوش به زمين افتاد.

سخن پيامبر اکرم (ص ) و ائمه اطهار (ع )، پيامبران الهى

(غزالى ) در (احياء) (العلوم الدين ) از امام صادق (ع ) نقل کرده است که فرمود: دوستى يک روزه ، (پيوند)است و دوستى يک ماهه ، (خويشى )ست و دوستى يک ساله (صله رحم ) است و کسى که به تکبر آن را ببرد، خدااو را از خود نااميد مى سازد.

سخن حکيمان و دانشمندان ، مشاهير...

حکيمى را گفتند: کداميک را دوست تر دارى ؟ برادرت ؟ يا دوستت را؟ گفت : برادرم را دوست دارم که دوست من باشد، محبت من نسبت به او، از راه حقوق برادرى است .

شعر فارسى

اهلى گفته است :
اگر به دست اشارت کنى جانب من ... پرد به سوى تو روحم ، چو مرغ دست آموز

نکته هاى پندآموز، امثال و حکم

از سخنان بزرگان :
آن که سرانجام خويش را نيکو سازد، از زشتى ها رويگردانست و آن که به کتاب خدا ايمان آورد، توبه کند و آن که از عذاب دردناک بپرهيزد، آب شود. پس ، اى نشسته اى ! که مرگ تو ايستاده است . اينک ! از سخن ما، در خوابى ؟ يا از کرده خويش پشيمانى ؟ پيش از مردنت ، از لغزش هاى خويش توبه کن ! که مرگ ، در تعقيب زندگانست .

آفرين به خاطر اين مطالب خوبت. ممنونم.

حکايات تاريخى ، پادشاهان و خلفاى اسلامى

کسرى را خوان گستردند. چون قدح ها نهاده شد، از يکى از آنها، ريزه اى غذا بر سفره اى افتاد. خسرو در خوان سالار به خشم نگريست . و او دانست که بدين لغزش ، کشته خواهد شد. پس ، محتواى قدحى را بر سفره ريخت . خسرو او را گقت : چرا چنين کردى ؟ گفت : شاها! به يقين دانستم که بدان لغزش ، که کشتن مرا ايجاب نمى کرد، مرا خواهى کشت . و مردم تو را سرزنش خواهند گرفت . از اين رو خواستم ، اگر مرا کشتى ، بدان خطاى کوچک سرزنش نشوى . خسرو او را بخشيد و به خود نزديک کرد.

معارف اسلامى

از خطبه روز غدير: و بدانيد! که اين روز، روزى ست که پروردگار آن را گرامى داشته و پايگاه آن را بزرگ دانسته . و آن را در (کتاب عزيزى ) بيان کرده است . که فرمود: (در اين روز، دين شما را کمال بخشيدم و نعمت خويش را بر شما تمام کردم ، و دين اسلام برايتان پسنديدم ) امروز، روز کامل کردن دين است . روز تمام کردن نعمت بر جهانيان است . روز آشکار شدن حق و يقين است . روزخوار ساختن دشمنان و دورويان است . امروز، روز غدير است . روز اظهار حقيقت در دل نهفته است . روز بالا رفتن پردهاست . روز آشکار شدن رازهاست . روز ارشاد بندگان است . روز اقرار حسودان است . روز سرور اوصياست . روز فرشتگان آسمانست . روز خبر بزرگ است . روز راه راست است . روز کشف و بيان است . روز دليل و برهانست . روز (کلام روشن معتبر) است . روزيست که دشمنان گويند: آفرين بر تو يا على ! امروز، (روز اين کلام است که ): (آنکه من مولايش بودم ، اينک ! على مولاى اوست .) امروز (روز اين سخن است که ): (پروردگارا دوستدار او را دوست بدار و با دشمنش ‍ دشمنى کن !) امروز، روز روشنگرى است . امروز، روز زبان آورى ست . روز پيمان هاست . روز گواه شدنست . روز شناخت است . امروز، روز يقين کردنست . امروز، روز راهنمايى به راه راست است . امروز، روز وصيت است . روز حکم به حق است . امروز، روز پيمانست . امروز، روز (تنصيص ) و (تخصيص ) است . امروز، روز (شيعه )ى اميرمؤمنانست . امروز روز حجت بر همه خلايق است

شرح حال مشاهير، مردان و زنان بزرگوار

داستان اين که شيخ مفيد فاطمه (ع ) را به خواب ديد، که دو فرزند خود (حسن ) و (حسين ) را به نزد او آورد و گفت : به دو فرزند من دانش ‍ بياموز! و روز ديگر (فاطمه ) - دختر (الناصر) - فرزندان خويش ‍ (شيخ رضى و شيخ مرتضى ) را آورد و گفت : اين دو را علم بياموز! .
(و اين دو بزرگوار بعدها از فقيهان بزرگ عصر خويش شدند)

حکايات تاريخى ، پادشاهان

حجاج روزى خطبه مى خواند، و گفت : پروردگار فرمان داده است ، تا در ساختن توشه آخرت باشيم ، که خود توشه دنيامان کفايت کند. و ايکاش ‍ که او توشه آخرتمان مى ساخت ! که ما به توشه دنيا مى پرداختيم . حسن بصرى اين سخن شنيد و گفت : سخن گمشده مؤمنى ست که از دل منافقى سر بر کرده است .

نکته هاى پندآموز، امثال و حکم

از سخنان حکيمان : نيکوترين کار، آنست که : به مال خود، پاس آبروى خويش بدارى . و چون با فروتر از خويش نشينى ، پاس آبروى خويش ‍ بدار! و به نيک ، يا بد، پند از برادر خويش دريغ مدار! و از بيقدران بپرهيز! تا شکوهت پايدار ماند و آن که به ناچيزى ، به خشم آيد، به ناچيزى خرسند شود. پاسخ به نادان ، خاموشى ست . فرومايه را فروتنى مکن ! که فرمانبرى نخواهد کرد

تفسير آياتى از قرآن کريم

مفسرى در ذيل آيه شريفه که مى گويد: (و ينجى الله الذين اتقوا بمفازتهم من العذب ) هنگام مشاهده سختى هاى قيامت ، کار نيک به صاحبش ‍ مى گويد بر پشت من نشين ! و چه بسا که در دنيا بر تو سوار شدم . آنگاه نيکوکار بر پشت عمل نيک خود مى نشيند و از سختى هاى قيامت مى گذرد

سخن پيامبر اکرم (ص ) و ائمه اطهار (ع )، پيامبران الهى

از سخنان اميرالمؤمنين (ع ): سه کار، از همه سخت تر است : در همه حال به ياد خدا بودن برادران را به اموال خويش يارى دادن داد مردم را از خويش دادن

سخن حکيمان و دانشمندان ، مشاهير...

از سخنان افلاطون :
آن که در مقام خرسندى ، تو را به صفتى بستايد، که در تو نيست ، به هنگام ناخرسندى ، به صفتى نکوهش کند، که در تو نيست .

لطيفه ها، سخنان نغز و شيرين

يکى از بزرگان بصره خانه اى ساخت و در کنار آن کوخى از آن پير زنى بود که به بيست دينار مى ارزيد. آن کس ، خانه پير زن به دويست دينار مى خريد تا خانه خويش مربع سازد و پير زن نداد. پير زن را گفتند. بدين سبب که دويست دينار تباه کردى ، قاضى به صفاهت تو حکم خواهد کرد. و او گفت : قاضى چرا به سفاهت آن که ملکى که بيست دينار ارزد و به دويست دينار خرد، حکم نکند؟ قاضى و پيرامونيانش در جواب فرو ماندند و خانه از آن پير زن ماند، تا در گذشت .