یالا بزن تو دنده

گواهينامه گرفتن مثل مراحل امتحان كنكور است. براي هردوشان چند بار بايد امتحان بدهيد منتهي اين يكي آزمون عملي هم دارد.

بعضي‌ها عشق رانندگي‌اند، بعضي‌ها را هم بايد به زور نشاند پشت فرمان. اگر هنوز گواهينامه نداريد – چه جزو دسته اول باشيد چه جزو دسته دوم – بهتر است هرچه زودتر برويد در نزديك‌ترين آموزشگاه ثبت‌نام كنيد.

عشق‌رانندگي‌ها حواسشان باشد كه تصادف منجر به فوت بدون گواهينامه، قتل عمد محسوب مي‌شود و مجازات اعدام برايش حتمي است.

دسته دوم هم به اين فكر كنند كه بلدنبودن رانندگي، مثل يك‌جور معلوليت است. از موقعي كه تصميم مي‌گيريد گواهينامه‌دار شويد تا وقتي تحويلش مي‌گيريد، بايد هفت‌خوان را بگذرانيد، اما از گذراندنش گريزي نيست.

ورود افراد زير 18 سال ممنوع!

بالاخره يک روز شما تصميم مي‌گيريد از به كار گرفتن باقي افراد خانواده به عنوان راننده‌ شخصي دست بکشيد، يا فکر مي‌کنيد بهتر است به عنوان کارت شناسايي از گواهينامه استفاده کنيد، يا اصلا از مدت‌ها پيش انتظار مي‌‌كشيده‌ايد که روزي بتوانيد با خيال راحت ماشين پدر گرامي را برداريد و يکهو متوجه مي‌شويد که 18 سالتان دارد تمام مي‌شود و وقت گواهينامه گرفتنتان شده؛ براي اين كار، هفت‌خوان را بايد بگذرانيد.

اصولا گرفتن گواهينامه رانندگي براي بعضي‌ها آن‌قدر طولاني و پردردسر مي‌شود كه به آخر نرسيده ولش مي‌كنند و مي‌گذارند براي وقت ديگر.

خوان1
جمع‌وجور کردن مدارک
از همان روزي که تولد 18 سالگي را گرفتيد، مي‌توانيد با اصل شناسنامه‌ عکس‌دار و يک قطعه عکس 4׳روانه‌ آموزشگاه رانندگي شويد. آقايان محترم بايد کارت سبز يا قرمز يا حداقل برگ اعزام به خدمتشان را همراه داشته باشند. مدرسه‌اي‌ها، حوزه‌‌اي‌ها و دانشگاهي‌ها هم بايد گواهي اشتغال به تحصيلشان را بگيرند و ببرند.

خوان2
نشستن پشت ميز
2تا 5 ساعت مثل بچه‌هاي خوب مي‌نشينيد سر کلاس و شلوغ بازي هم در نمي‌آوريد، چون هرچه باشد معلم آيين‌نامه،‌ سرهنگ راهنمايي و رانندگي است و شوخي سرش نمي‌شود! کوچک‌ترين مزه‌پراني مي‌تواند حداقل يک ماه گرفتن گواهينامه را به تعويق بيندازد.

خوب گوش کنيد که به دردتان مي‌خورد. روز امتحان فرق توقف ممنوع و ورود ممنوع را- كه تا آن روز نمي‌دانسته‌ايد-نشانتان مي‌دهند. 2 جلسه از اين 5 جلسه هم آموزش فني خودرو است که ياد مي‌گيريد توي موتور آب نريزيد و روغن موتور را هر 8‌هزار کيلومتر يک‌بار چک کنيد. آخر اين 2 جلسه هم به شيوه‌ بچه مدرسه‌اي‌ها پاي تخته مي‌رويد و به سؤال‌هاي معلم جواب مي‌دهيد.

خوان 3
نشستن پشت فرمان
حالا بايد يک معلم انتخاب کنيد و برنامه‌هاي کلاستان را هماهنگ کنيد. بعدش بايد سرموقع حاضر شويد و 20 ساعت آموزش عملي را بگذرانيد. اگر با استعداد باشيد که هيچ، اما اگر بعد از 5 جلسه هنوز هم موقع دنده عوض کردن ماشينتان ببريد، معلم عزيز به اطلاعتان مي‌رساند که حالا حالا ها بايد مهمانش باشيد و البته فيش‌هاي بيشتري به حساب آموزشگاه بريزيد.

خوان 4
گرفتن کاردکس
وقتي معلمتان گفت وقتش‌ شده، بايد يک بار به مدير آموزشگاه امتحان بدهيد. اگر قبول نشديد که باز هم بايد راهي بانک شويد، اگر نه يک برگه دستتان مي‌دهند که يعني مجوز صدور کاردکس. حالا بايد برويد براي معاينه پزشکي.

اين برگه تازگي‌ها کمي هول‌برانگيز شده و فقط تعداد سرماخوردگي‌هاي پدرجدتان مانده است که در آن نپرسيده‌اند؛ معاينه چشم، معاينه گوش، اندام فوقاني، اندام تحتاني، قلب، فشار خون، ريه، علائم عصبي- رواني و کلي چيزهاي ديگر! اما نترسيد؛ خانم يا آقاي دکتر اينها را با دوتا بشين پاشو و حرکات شبيه آن تيک مي‌زند.

قد و وزنتان را هم با يک نگاه کوچک تخمين مي‌زند و مي‌نويسد. فقط بايد 2900 تومان ناقابل بپردازيد، همين. پشت اين برگه کلي سؤال ديگر هم راجع به سابقه‌ پزشکي‌تان پرسيده‌اند که اگر هيچ علامتي تويش نزنيد، هيچ کس نمي‌گويد چرا.هرچند كه به هرحال براي كامل شدن پرونده‌تان بهتر است به آنها جواب بدهيد.

خوان 5
امتحان آيين‌نامه
اعتماد به نفستان خيلي بالاست؟ مي‌خواهيد شب آخر يک نگاهي بيندازيد؟ نه‌خير، از اين خبرها نيست! وقتي يک سؤال گذاشتند جلويتان که گزينه‌هايش ريزش سنگ، پرتاب سنگ و ريزش کوه و پرتاب کوه بود، آن وقت مي‌فهميد چرا بقيه، اين 170 صفحه کتاب را جويده‌اند! اگر رد شديد هم زياد غصه نخوريد؛ با سؤال‌هاي جديد کم پيش مي‌آيد کسي بار اول قبول شود. اگر رد شديد، يک هفته صبر مي‌کنيد و دوباره مي‌نشينيد سر جلسه‌ امتحان .

خوان 6
امتحان عملي
شيريني قبولي امتحان آيين‌نامه خيلي زود به کامتان تلخ مي‌شود چون دوباره همان استرس را تحمل مي‌کنيد. آنهايي که خيلي ادعاي رانندگي‌شان مي‌شود هم‌ آخرش کمي استرس دارند؛ بالاخره اگر حواسشان نباشد و روي خط ممتد دور بزنند، جلوي بروبچ خيلي سرافکنده مي‌شوند.

سودمندترين چيز در اين مرحله، تسلط به اعصاب است. آرامشتان را حفظ کنيد و فقط به اين فکر کنيد که وقتي قبول شديد مي‌خواهيد چه نوع شيريني‌اي بخريد.

وقتي قبول شديد بايد برگرديد به آموزشگاه و يک برگه تعهد امضا کنيد و هزينه پست را هم بپردازيد و منتظر باشيد تا يک ماه بعد، شرکت پست، گواهينامه را در منزل تحويلتان ‌دهد. مبارک است!

خوان 7
خوش باشيد
تمام شد. اين گام خيلي كوتاه است. به‌اندازه رفتن تا پشت ويترين شيريني‌فروشي يا نشستن پشت فرمان ماشين بابا. شما ديگر بزرگ شده‌ايد. اما احتياط كنيد.

ترمزدستي از همه بدتر بود

جايي كه من مي‌رفتم امتحان مي‌دادم توي خيابان پيروزي بود. حسن بزرگش اين بود كه خيابان، شيب زيادي نداشت و افسر مربوطه نمي‌توانست سر نيم‌كلاچ‌كردن و خاموش‌شدن ماشين توي سربالايي آدم را رد كند. اما اين، زياد هم امتياز مثبتي نبود؛ همان جمعيت 300-200 نفره‌اي كه صبح ساعت7 جمع مي‌شدند تا امتحان بدهند، خودش براي ايجاد استرس و ردشدن آدم كافي بود.

فكرش را بكنيد؛ يك پيكان ز هوار در رفته و افسري كه توي زندگي‌اش چندهزار تا گواهينامه را تاييد كرده بود و چند برابر آن، افراد را مردود كرده بود. آن‌وقت براي اينكه همه بتوانند امتحان بدهند، از همان موقعي كه استاد پيدايش مي‌شد، جماعت در دسته‌هاي 7-6 نفري مي‌ چپيدند توي ماشين و درحالي كه داشتند خفه مي‌شدند، انتظار مي‌كشيدند تا يكي‌يكي بنشينند پشت فرمان و آقاي سرهنگ با يك امضا، تكليفشان را روشن كند. فكرش را بكنيد كه 6 نفر پشت سرت زل زده‌اند به تو، آن‌وقت بايد يادت باشد هم صندلي‌ات را تنظيم كني، هم آينه بغل را، هم آينه جلو را و هم آن ماشين بدبخت را بدون لرزش راه بيندازي.

مكافاتي بود. اصلا فكر اينكه با وجود اين جمعيت چپيده توي ماشين چطور مي‌شود سنگ‌چين رفت يا پارك دوبله انجام داد، آدم را به خنده مي‌اندازد. هميشه هم روايت اين بود كه جناب سرهنگ آن‌قدر امتحان گرفته كه از طرز سوارشدنت به ماشين مي‌فهمد اين كاره‌اي يا نه.

هميشه هم دليلي وجود داشت كه در آخرين لحظه مردود شوي و بروي تا چند هفته بعد. اين دليل لعنتي دقيقه90 مي‌توانست نكشيدن ترمزدستي پس از توقف و قبل از پياده‌شدن باشد.

درست وقتي كه با هنرمندي تمام همه دستورات جناب سرهنگ را اجرا كرده بودي و بدون هيچ اشتباهي كار را به پايان برده بودي و در رويا داشتي كارت خوشگل «تصديق» را تصور مي‌كردي، ناگهان نكشيدن ترمزدستي همه‌چيز را به‌هم مي‌ريخت. اين ترمزدستي از همه چيز بدتر بود.

سال اول، آموزشي!
روي گواهينامه‌اي که دستتان مي‌دهند مي‌نويسند ب ـ يک؛ يعني گواهينامه رانندگي خودروهاي تا 9 نفر ظرفيت و وانت تا 5/3 تن. اين گواهينامه را اول با اعتبار 5 ساله مي‌دهند. اگر در همان سال اول در يک تصادف جرحي يا فوتي، مقصر شناخته شويد يا سبقت و سرعت غيرمجاز داشته باشيد، بايد تمام فرايند آموزش رانندگي را از اول طي کنيد.

تقريبا هر خطاي ديگر در رانندگي هم مي‌تواند همين بلا را سر شما بياورد يا کاري کند که سال بعد، يک بار ديگر امتحان‌هاي آيين‌نامه و عملي را از سر بگذرانيد. علاوه بر اينها در سال اول، رانندگي از 12 شب تا 5 صبح، رانندگي در جاده‌ها، بزرگراه‌ها و آزادراه‌هاي بيرون شهر، يدک‌کشي و مسافرکشي هم ممنوع است! براي همه‌ اينها هم بعد از قبولي در امتحان، بايد يک تعهد با اثر انگشت و امضا بدهيد.

تراكتور هم قلق داره
فرق گواهينامه با كارت‌هاي بانكي در اين است كه برعكس آنها، نمي‌شود با استفاده از هر گواهينامه‌اي پشت همه وسايل نقليه نشست. براي راندن و كار كردن با ماشين‌هاي مختلف، مدرك جداگانه‌اي بايد داشته باشيد. اين هم شرايط چند نوع اصلي‌اش:

موتورسيكلت
● سن 18 سال تمام
● قبول شدن در آزمايش‌هاي آيين‌نامه راهنمايي و رانندگي با موتورسيكلت
پايه 2
● سن 18 سال تمام
● قبول شدن در آزمايش‌هاي آيين‌نامه راهنمايي و رانندگي با اتومبيل‌سواري
پايه 1
● سن 23 سال تمام
● قبول شدن در آزمايش‌هاي آيين‌نامه راهنمايي و رانندگي با كاميون و اتوبوس
● داشتن اطلاعات فني
● گذشتن 2 سال تمام از تاريخ گواهينامه پايه2
ويژه (وسايل نقليه سنگين)
● سن 23 سال تمام
● قبول شدن در آزمايش‌هاي آيين‌نامه راهنمايي و رانندگي، روشن كردن موتور و راندن وسايل نقليه موردنظر

در اين نوع گواهينامه، نوع وسيله‌اي كه مي‌توانيد با آن رانندگي كنيد، قيد مي‌شود. اگر هم سرعت آنها از 30 كيلومتر در ساعت تجاوز ‌كند، داشتن گواهينامه پايه‌يك هم ضروري است.
تراكتور
● سن 18 سال تمام
● قبول شدن در آزمايش آيين‌نامه راهنمايي و رانندگي
● قبول شدن در امتحان رانندگي با تراكتور
● گواهي صلاحيت استفاده از ماشين‌هاي كشاورزي

وقتي با ماشين جهانگردي مي‌ كنيد
با گواهينامه بين‌المللي مي‌شود به صورت موقت در اكثر كشورها رانندگي كرد. اين گواهينامه علاوه بر زبان فارسي، به 7 زبان بين‌المللي (انگليسي ـ‌ فرانسوي ـ روسي ـ عربي ـ آلماني ـ ايتاليايي ـ ژاپني) نيز ترجمه مي‌شود.

براي گرفتن اين گواهينامه هم اين مدارك را لازم داريد: اصل گواهينامه رانندگي معتبر ايراني، اصل گذرنامه، 2 قطعه عكس 3ײ يا 4׳.

آدرس‌هاي مراكز مربوط هم اين است: 1 ـ تهران، خيابان خرمشهر، خيابان شهيد عربعلي، پلاك12

2 ـ تهران، خيابان حافظ، خيابان شهيد فياض‌بخش، پلاك 37.

بيل نيست‌ها؛ پدال گازه

اينكه كلاس‌هاي عملي شما چطور بگذرند، بيشتر از مربي به خودتان بستگي دارد. اگر قبلا پشت فرمان نشسته باشيد، به احتمال زياد مربي از توضيحات يك ساعت اول براي معرفي فرمان و دنده و كلاچ و... مي‌گذرد و يك راست راه مي‌افتيد مي‌رويد توي شهر. اما اگر بار اولتان باشد و دست و پايتان بلرزد - بعد از آن يك ساعت - تازه تمرين ايست و حركت را شروع مي‌كنيد.

جلسه اول تا سوم را براي تمرين ايست و حركت و كنترل فرمان در نظر گرفته‌اند. اگر مشكلي با گاز و ترمز نداشته باشيد و مخصوصا كار با كلاچ را درست ياد گرفته باشيد, جلسه‌هاي سوم تا ششم دور دوفرمان را ياد مي‌گيريد و از جلسه ششم به بعد هم مي‌رويد سراغ پارك دوبل، گردش در تقاطع‌ها، ميدان‌ها و بالاخره اتوبان.

حواستان باشد كه يك بار هم كه شده بايد رانندگي در اتوبان را تمرين كنيد. تمرين دنده3 هم حتما بايد داشته باشيد اما چون دنده4 سرعت بالا مي‌خواهد كه براي تعليم رانندگي مجاز نيست، بعضي مربي‌ها آن را قلم مي‌گيرند.

مربي موقع آموزش مهارت‌هاي رانندگي بايد موارد آيين‌نامه‌اي را هم دوباره برايتان بگويد تا مطمئن شود شما چراغ‌ها، تابلوها و حق تقدم‌ها را درست فهميده‌ايد.

هر كلاس عملي 2 ساعت است كه 10 دقيقه آن را براي سوار و پياده شدن از ماشين در نظر گرفته‌اند. خيلي از معلم‌ها عادت دارند يك ربع از اول كلاس و يك ربع از آخر آن بزنند. اينكه چطور از تمام ساعت آموزشي‌اي كه بابت هر دقيقه اش 60 تومان پرداخته‌ايد استفاده كنيد، به خودتان بر مي‌گردد.

معلم‌ها حق ندارند شما را با ماشين آموزشگاه ببرند دنبال كارهاي شخصي خودشان، حتي اگر اين كار بنزين زدن باشد ولي بد نيست يك بار هم كه شده پمپ بنزين رفتن را تجربه كنيد.

بعضي چيزها هم هست كه به معلم بر مي‌گردد؛ اينكه چقدر در رانندگي شما دخالت كند يا اينكه چقدر توي شهر برويد يا تمرين پارك دوبل و دور دوفرمان كنيد. اگر با سيستم مربي‌تان جفت و جور نشده‌ايد، مي‌توانيد برويد آموزشگاه و برايشان توضيح بدهيد چرا مي‌خواهيد مربي‌تان را عوض كنيد.

يك گواهينامه چقدر خرج دارد؟

اگر همه‌ چيز بر وفق مراد باشد و همه مراحل را پشت سر هم، بدون در جا زدن طي كنيد، گرفتن گواهينامه 96050 تومان برايتان آب مي‌خورد. اما اين حد پايين هزينه‌هاست. حتي اگر از كلاس‌هاي اضافه هم بگذريم، هر كسي يك بار هم كه شده امتحان آيين‌نامه يا عملي را رد مي‌شود. اگر مي‌خواهيد هزينه‌ها را دقيق‌تر بدانيد، جدول زير را ببنيد:

14850تومان براي کلاس‌هاي آيين‌نامه و فني خودرو و 5000 تومان براي کتاب
66000تومان براي 10 جلسه کلاس عملي، هر جلسه اضافه هم 6600 تومان ديگر
2900تومان براي معاينه‌ پزشکي
4500تومان برای گرفتن کاردکس
1000تومان براي امتحان عملي شهر يا امتحان مجدد آيين‌نامه و فني
1400تومان هزينه‌ پست گواهينامه
400تومان براي تمبر

ترمز ، كلاچ، دنده، حركت؛ بفرما پايين...

براي امتحان عملي، با بقيه كساني كه امتحان آيين نامه را قبول شده اند يا قبلا امتحان عملي را رد شده اند، مي‌رويد يك جا كنار خيابان به صف مي‌ايستيد. وقتي نوبت‌تان شد، با افسر آزمون و 3 نفر ديگر سوار ماشين مي‌شويد.

دعا كنيد از اين 4 نفري كه با هم امتحان مي‌دهيد، نفر اول نباشيد. اين طوري مي‌توانيد ببينيد چه چيزهايي براي افسر مهم است و آستانه تحملش چقدر است. وقتي كنار خيابان ايستاده‌ايد، مي‌بينيد كه همه - حتي آقاياني كه به ادعاي خودشان راننده به دنيا آمده‌اند - شديدا استرس دارند.

چون ممكن است مدت زيادي در حالت انتظار بمانيد، بهتر است به جاي اينكه همه اش به امتحان فكر كنيد و استرس همديگر را تقويت كنيد، از چيزهاي ديگر صحبت كنيد. اگر جزو سري اول امتحان نبوديد، از كساني كه از ماشين پياده مي‌شوند بپرسيد امتحان‌شان چطور بوده.

وقتي كه سوار ماشين مي‌شويد، مهم‌ترين چيز آرامش است. حتي اگر هيچ اشتباهي هم در رانندگي نداشته باشيد، افسر مي‌تواند به خاطر تسلط نداشتن به اعصاب، شما را رد كند. او يك برگه دارد كه موارد امتحان را توي آن علامت مي‌زند. قبل از اينكه ماشين را روشن كنيد، افسر نگاه مي‌كند چطور در ماشين را باز مي‌كنيد و اينكه ترمزها را كنترل مي‌كنيد، صندلي و آينه را تنظيم مي‌كنيد و كمربند ايمني را مي‌بنديد يا نه.

موقع روشن كردن ماشين، اگر كمي طول بكشد تا جاي گاز و كلاچ ماشين دست‌تان بيايد يا ماشين خاموش شود، ايرادي ندارد، چون چند دقيقه اول امتحان را گذاشته‌اند براي همين. اما بايد حواستان به راهنما و ترمز دستي باشد و حق تقدم را موقع خروج از پارك رعايت كنيد.

گردش به چپ و راست، پارك دوبل و دور دوفرمان هم چيزهايي هستند كه حتما بايد امتحان بدهيد. اگر افسر خوش اخلاقي به پست‌تان بخورد و يكي از اينها را خيلي خوب انجام ندهيد، غصه نخوريد. با كمي ارفاق قبوليد.

در برگه آزمون، 4 تا اشتباه خطرناك رانندگي آمده كه هر كدام‌شان شما را در امتحان مردود مي‌كند. اگر كاري كنيد كه افسر مجبور شود در رانندگي دخالت كند، به ماشين‌ها يا وسايل ديگر بكوبيد، به خاطر اضطراب واكنش مناسب نداشته باشيد يا اينكه علائم رانندگي را ناديده بگيريد، بي برو برگرد بايد جايتان را به نفر بعدي بدهيد.

ناديده گرفتن علائم رانندگي، حقه‌اي است كه خيلي از افسرها - مخصوصا اگر دفعه اول امتحان‌تان باشد - به كار مي‌بندند. پارك كردن جلوي در پاركينگ، روبه‌روي پل، زير تابلوي توقف ممنوع يا دور زدن در جايي كه دور زدن ممنوع است، حقه‌هاي قديمي هستند.

حواستان باشد گول نخوريد! اما تا 3 تا اشتباه كوچك مثلا راهنما نزدن موقع پارك، قابل قبول است.

اگر به خاطر هر اشتباهي رد شديد، با افسر آزمون جر و بحث نكنيد. اين طوري مي‌توانيد اميدوار باشيد دفعه بعد قبول شويد. اگر افسر آزمون به نظرتان خيلي ترسناك يا بداخلاق يا سخت‌گير آمد، اميدتان را از دست ندهيد.

افسرهاي امتحان آموزشگاه، هر 3 ماه يك بار عوض مي‌شوند. مي‌توانيد تحقيق كنيد ببينيد چقدر از عمر اين افسر در اين آموزشگاه مانده است و بعدش برويد براي امتحان.

سرت‌رو بالا بگير
مي‌گويند خانم‌هايي که کلاس‌هاي آموزشي را با آقايان مي‌گذرانند، زودتر قبول مي‌شوند؛ يعني مثلا به جاي دفعه‌ پنجم، دفعه دوم يا سوم. اما اين‌طورها هم که مي‌گويند نيست. آنهايي که کلاسشان را با خانم‌ها گذرانده‌اند مي‌‌دانند که خيلي راحت‌تر است منت يک همراه روي سرت نباشد، داد و فرياد نشنوي و هر وقت هم حوصله‌ات سر رفت، يک کم گپ بزني.

گواهينامه يكي از اسناد شناسايي معتبر مثل شناسنامه و كارت ملي است. اگر هم ماشين نداشته‌باشيد، بازهم به كارتان مي‌آيد.

معلم‌ها بر اساس تعداد قبولي شاگردهايشان در اولين امتحان ارزيابي مي‌شوند. اگرچه آموزشگاه رتبه‌ دقيق معلم را به شما نمي‌دهد اما موقع انتخاب معلم، معيار خوبي است که مي‌توانيد رويش حساب کنيد.

سعي کنيد کلاس‌هايتان را در ساعت‌هاي مختلف شبانه روز بگيريد. اگر همه را وسط روز بگيريد، گواهينامه‌دار مي‌شويد بدون اينکه بدانيد چراغ‌هاي ماشين را چطور روشن مي‌کنند.
بعد از اينکه گواهينامه را گرفتيد هم مي‌توانيد کلاس آموزشي داشته باشيد، با اين تفاوت که تا وقتي که واقعا لازم نباشد معلم توي رانندگي شما دخالت نمي‌کند. حتي مي‌توانيد خودتان مشخص کنيد که چه مسيري را برويد.

اولين چيزي كه وقت تخلف رانندگي، افسر پليس از شما مي‌خواهد، گواهينامه است. هميشه آن را دم‌دست بگذاريد. البته اگر خلافتان سنگين باشد، افسر گواهينامه را ضميمه برگ جريمه كرده و توقيف مي‌كند. آن وقت براي پس گرفتنش بايد كلي توي اداره پليس معطل شويد.

هر چقدر هم كلاس‌هاي آموزشي را با موفقيت طي كرده باشيد، بعد مي‌فهميد كه رانندگي قلق‌هايي دارد كه بايد خودتان ياد بگيريد، آن‌ هم وقتي كه تنهايي پشت فرمان نشسته‌ايد.

گواهينامه‌هاي جديد هولوگرام دارند و هيچ‌جور نمي‌توانيد كپي آن را به جاي اصل به كسي قالب كنيد. اما يك كپي از آن بگيريد. شايد يك موقعي به كار آمد. در اين حد كه ثابت كند شما گواهينامه داريد، كافي است.

سعي كنيد با مسئولان آموزشگاه روابط خوبي داشته باشيد. حتي بعد از قبولي هم ممكن است كارتان به آنها گير كند. اگر خداي ناكرده گواهينامه‌تان را گم كنيد، بايد يك سر برويد شهرك آزمايش و برگه استعلام از آموزشگاه را بگيريد و ببريد آموزشگاه تا آنجا تاييد شود.

اگر كنار گواهينامه رانندگي شما نوشته باشند «رانندگي با عينك» ملزم به استفاده از عينك در رانندگي هستيد. در غير اين‌صورت پليس جريمه‌تان خواهد كرد. اگر هم لنز داريد بايد برگه پزشك همراهتان باشد.